مهدی شناسی(9) غیبت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 1

                                                             باسمه تعالی

                                                            ((مهدی شناسی))

                                                               مبحث نهم

                                        «غیبت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 1 »

                                                           نویسنده و مولف:

                                       حجت الاسلام والمسلمین سید محسن طاهری(زیدعزه)

                                                          «واژه شناسی غیبت »

غیبت به فتح غین به معنای «پنهان بودن» و به کسر غین به معنای «پشت سر دیگری سخن گفتن» است بنابراین در اینجا واژه «غیبت» به فتح غین مورد نظر است.

 پنهان بودن چیزی ،گاهی به سبب عدم حضور آن و گاهی به جهت عدم ظهور آن است. بلکه می‌توان گفت در مواردی که «غیبت» در موردشئ غیر حاضر استعمال می شود بدین جهت است که عدم حضور یکی از مصادیق عدم ظهور است ،و به عبارت دیگر از آنجا که هر غیر حاضری ،غیر ظاهر هم هست بدان«غایب» گفته می‌شود.

فلذا می‌بینیم در قرآن واژه «غیبت» در مورد خداوند متعال و ملائکه استعمال می‌شود که هر چند حاضر هستند ولیکن برای مردم آشکار و محسوس نیستند.

«غیبت» امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف یعنی چه؟

هرچند گفتیم که «غیبت» به معنای «عدم ظهور» و «آشکار نبودن» است ولیکن باید دانست که منظور از غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف نه تنها عدم حضور نیست بلکه عدم ظهور نیز مقصود نمی‌باشد.

غایب بودن حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بدین معناست که مردم حضور ایشان را درک نمی کنند، ممکن است حضرت در میان مردم حضور پیدا کند و او را ببینند ولی نشناسند. فلذا امام زمان علیه السلام هم حاضر است و هم ظاهر لیکن مشکل از ناحیه درک ماست، که او را نمی شناسیم و اگر گفته می شود که امام زمان علیه السلام ظهور خواهد کرد منظور این است که به گونه ای آشکار خواهد شد که همگان او را بشناسند و بتوانند با ایشان ارتباط برقرار کنند.

البته شاید بتوان گفت:« غیبت به دوگونه روی می دهد: آن بزرگوار در مواردی از دیدگان پنهان است و در مواردی دیگر دیده می‌شود ولی شناخته نمی گردد اما در هر حال در میان مردم حضور دارد.» (نگین آفرینش،ص 63)

در بسیاری از روایات آمده است که حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در زمان غیبت دیده نمی شود، مثلا:

امام صادق علیه السلام می فرماید: تفقد الناس إمامهم فیشهد الموسم فیراهم و لایرونه«(منتخب الأثر ،ص 257)

و نیز امام رضا علیه السلام فرموده اند:«لا یری جسمه ...»(همان ،ص 262)

 ولیکن در برخی از روایات فرموده اند که ایشان دیده می‌شود ولی شناخته نمی شود: امام صادق علیه السلام می فرمایند:«...و أما سنه من یوسف فالستر یجعل الله بینه و بین الخلق حجابا یرونه و لا یعرفونه ...» (همان ،ص 301 )

 روشن است که منظور از حجاب در این روایت این است که خداوند در ذهن مردم تصرف می نماید به طوری که با اینکه او را می بینند ولیکن  نمی توانند او را بشناسند.

*

«غیبت» یکی از سنت های الهی:

بر اساس روایات فراوان،خداوند متعال بسیاری از سنتهایی را که در مورد پیامبرانش جاری ساخته است در مورد حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نیز مقدر فرموده است، یکی از این سنتها «غیبت» است.

به این روایت توجه کنید:

امام زین العابدین علیه السلام میفرماید: «فی القائم منا سنن من سنن الأنبیاء علیه السلام ، سنه من آدم و سنه من نوح و سنه من إبراهیم و سنه من موسی و سنه من عیسی و سنه من أیوب و سنه من محمد صلی الله علیه و آله ، فأما من آدم و نوح فطول العمر،وأما من إبراهیم فخفاء الولاده و اعتزال الناس ، و أمامن موسی فالخوف و الغیبه ، و أما من عیسی فاختلاف الناس فیه ، أما من أیوب فالفرج بعدالبلوی،وأما من محمد (صلی الله علیه و آله )فالخروج بالسیف »(بحار الأنوار ،ج 51، ص 217) البته همانطور که از روایات دیگر استفاده می‌شود غیبت در میان پیامبران شیوع داشته است و پیامبرانی همچون ادریس، عیسی، یوسف، خضر و... نیز دارای نوعی غیبت بوده‌اند.

شاید فلسفه و مصلحت مشترک غیبت های پیامبران الهی آزمایش مومنان بوده است ولیکن هرکدام علاوه بر این مصلحت مشترک، مصالح مختص به خود نیز داشته اند.

فلسفه غیبت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف،:

یکی از سوالاتی که همواره ذهن شیعیان را به خود مشغول می نماید و حتی در زمان حضور امامان (علیه السلام) شیعیانی که از مسئله غیبت امام دوازدهم آگاه می شدند این سوال در ذهنشان نقش می‌بست این بوده است که چرا خداوند متعال حجت و ولی خود را از چشم مردم پنهان می نماید؟ از آنجا که غیبت بر طبق اراده الهی انجام می‌شود یقیناً حکمت و مصلحتی آن را اقتضا نموده است، این حکمت و مصلحت و به عبارت دیگر فلسفه غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف چیست؟

روایاتی که در پاسخ به این سوال وارد شده است دو دسته هستند: یک دسته از روایات حاکی از آن است که فلسفه غیبت بر مردم پوشیده است و مردم نمی‌توانند حکمت آن را درک کنند. دسته دوم روایاتی است که برخی از علل و عوامل غیبت را بیان کرده اند.

پیش از آنکه به برخی از روایات از هر دو دسته بپردازیم، در مقام جمع این دو دسته از روایات می توان گفت که هر چند برخی از حکمت های غیبت را می‌توان درک و بیان کرد و لیکن فلسفه اصلی آن بر ما پوشیده است.

***

در مورد دسته اول به یک روایت بسنده می کنیم:

... عن عبدالله بن الفضل الهاشمی قال : سمعت الصادق جعفر بن محمد علیهما السلام یقول : « إن لصاحب هذا الأمر غیبه لا بد منها یرتاب فیها کل مبطل » فقلت له: و لم؟ جعلت فداک ! قال : « لأمر لم یوذن لنافی کشفه لکم » ، قلت : فما وجه الحکمه فی غیبته ؟ فقال: « وجه الحکمه فی غیبته وجه الحکمه فی غیبات من تقدمه من حجج الله تعالی ذکره ، إن وجه الحکمه فی ذلک لا ینکشف إلا بعد ظهوره ، کما لاینکشف وجه الحکمه لما أتاه الخضر علیه السلام من خرق السفینه و قتل الغلام و إقامه الجدار لموسی علیه السلام إلا وقت افتراقهما. یا بن الفضل ! إن هذا الأمر أمر من أمر الله و سر من سر الله و غیب من غیب الله ، و متی علمنا أنه عزوجل حکیم ، صدقنا بأن أفعاله کلها حکمه و إن کان وجهها غیر منکشف لنا.»(بحار الأنوار،ج 52،ص91)

ابن فضل هاشمی می گوید:« شنیدم که امام صادق علیه السلام می فرمود:« صاحب این امر، دارای غیبتی است که چاره ای از آن نیست و اهل باطل در آن شک می‌کنند» عرض کردم: چرا؟ فدایت شوم! فرمود:« به دلیل مطلبی که اجازه نداریم آن را آشکار کنیم [قابل گفتن نیست]» گفتم: پس حکمت غیبت او چیست؟ فرمود:« حکمت غیبت او همان حکمتی است که در غیبت های حجت های سابق خداوند متعال بود، حکمت این غیبت، جز بعد از ظهور او آشکار نمی شود، همان گونه که حکمت افعال حضرت خضر علیه السلام از شکافتن کشتی و کشتن پسر بچه و سرپا نگه داشتن دیوار، برای حضرت موسی علیه السلام آشکار نشد مگر هنگام جدایی آنها. ای پسر فضل! این موضوع امری الهی و از اسرار و امور غیبی است ؛ هرگاه دانستیم که خداوند (عزوجل) حکیم است، تصدیق می کنیم که همه افعالش دارای حکمتی است هرچند که برای ما آشکار نباشد.

 

ادامه دارد ...

پیام سیستم

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.