عزاداری امام حسین (ع) برای خانواده ها چه اثری دارد و چقدر در انتقال مفاهیم دینی موثر است؟

پاسخ – قبل از اینکه عزاداری ها متناسب با اجتماعات بزرگ انسانی و همچنین متناسب با مناجات فردی با اولیای خدا باشند ، دارای یک فضای خانوادگی هستند .

نود و نه درصد از عزاداری ها و روضه ها دارای بحث های خانوادگی هستند . اباالفضل العباس (ع) برادر امام حسین (ع) است . زینب کبری (س) خواهر امام حسین (ع) است . حضرت رقیه فرزند سه ساله ی ابا عبدالله الحسین (ع) است . بنابراین ما با خانواده ای پر از مصیبت مواجه هستیم . شما کمتر می بینید که از روضه های اصحاب چیزی خوانده شود . حضرت قاسم بن الحسن نسبت برادرزادگی با اباعبدالله الحسین (ع) دارد . یعنی یک خانواده به کربلا رفته اند .

وقتی از امام حسین (ع) می پرسیدند که چرا خانواده ی خود را به همراه می برید ، آنقدر مسئله پیچیده و پر رمز و راز بود که حضرت نمی توانستند پاسخی بدهند . فقط می فرمودند که خدا اینطور خواسته است . خدا خواسته که خانواده ی من در این قیام مشارکت کنند . طبیعتاً مشارکت آنها چیزی جز اسارت بعد از واقعه ی عاشورا نبود .

مثلاً یک اجتماع ده هزار نفری تشکیل می شود و آنها همگی روضه ی وداع حضرت زینب (س) با امام حسین (ع) که وداع یک خواهر با برادر است را می خوانند .

یا یک اجتماع تشکیل می شود و گفتگو هایی را که بین حضرت رباب و همسر ایشان امام حسین (ع) و همینطور فرزند ایشان رد و بدل شده را بازگو می کنند . بنابراین همه نشسته اند و برای یک مصیبت خانوادگی گریه می کنند .   اصلی ترین و پرحماسه ترین مصیبت های امام حسین (ع) همه در محیط خانواده است . تنها برخی از روضه های دهه ی محرم مختص اصحاب است . اینها طبیعتاً روابط بین اعضاء خانواده و فامیل را به یکدیگر نزدیک می کند .

کلمه ی عمو و طفل شیرخواره  برای بچه هایی که عزاداری می کنند، کلمه ی محترم و مقدسی می شود . یک مادری که طفل شیرخواره دارد و همینطور دخترهای سه ساله در محرم محترم تر می شوند . نوجوانان سیزده ساله عزت دیگری پیدا می کنند . خواهر و برداری در محرم معنای دیگری پیدا می کند . این همه تناسب بین روضه های       اباعبدالله الحسین (ع) و مفهوم خانواده باید موجب رونق در خانواده ها شود .

وقتی پدر از روضه ی حضرت رباب که اینقدر به همسر خود وفادار بود و امام حسینی (ع) که اینقدر به همسر خود علاقه داشت ، باز می گردد یقیناً رابطه ی او با همسرش تلطیف می شود .یقیناً اگر این مرد کودکی در بغل دارد ، بهتر او را در آغوش می گیرد .

اینها آثار وضعی و تربیتی است که در خانواده ها برجا می گذارد .

اگر بپرسند که روضه ی اباعبدالله الحسین (ع) بیشتر بر چه قشری تأثیر می گذارد ،  یقیناً پاسخ خانواده است . این روضه ها موجب تحکیم بنیاد خانواده می شود . اگر ما با دقت نگاه کرده و با این نگاه روضه خوانی و مداحی کنیم ، مجالس را برپا کنیم و حضور بچه ها را در این محیط های عزداری سهل کنیم ، برای آنها جایگاه اختصاصی قرار داده و تک تک مفاهیم عاشورا را آرام آرام منتقل کنیم ، از محبت به خاندان اهل بیت و همینطور علاقه ی  ابا عبدالله الحسین (ع) به فرزندان ایشان سخن بگوییم ،  یقیناً بچه ها در این فضا معارف دینی را بهتر درک می کنند . و عواطف خانوادگی رونق پیدا می کند .

ما انتظار داریم که تحت تأثیر محرم عواطف در خانواده ها بهتر شود . این تأثیرات به نگاه ، تربیت و   نحوه ی ارتباط ما با عزاداری بستگی دارد . البته تا حدی به طور ناخود آگاه روضه های ایام محرم خانواده ها را رونق می بخشد . مخصوصاً در مورد کسانی که به صورت خانوادگی شرکت می کنند . بهترین خاطره ها در این ایام در ذهن بچه ها شکل می گیرد .

نماز یک اثری به صورت ناخود آگاه در افراد برجای می گذارد. اما وقتی با این عنایت نماز  می خوانید که شما را از فحشا و منکر دور کند، یقیناً اثر آن بیشتر خواهد شد . عزاداری ابا عبدالله الحسین (ع) نیز خود بخود در خانواده ها اثر دارد . بخشی از آثاری که الان در جامعه ی ما است مربوط به عزداری این ایام است. ما مشکلات خانوادگی زیادی داریم . اما خوبی و محسنات زیادی هم درجامعه ی ما وجود دارد . اگر کسی مطالعه کند مطمئناً متوجه می شود که این رونق مربوط به عزاداری ابا عبدالله الحسین (ع) است .

مثلاً اگر در یک فامیل آمار بگیریم معمولاً یک خانواده ای روابط گرمی دارند و برای بقیه الگو می شوند . این افراد که روابط گرمی دارند بیشتر اهل عزاداری ابا عبدالله الحسین (ع) هستند . یا کسانی که روضه های خانگی می گیرند ، همه ی افراد خانواده یک کار مشترک انجام می دهند . واقعاً این بزرگترین سرمایه های اجتماعی است که می تواند در حیات بشر وجود    داشته باشد .

ما مومنین به خاندان عصمت و طهارت این سرمایه ی بزرگ اجتماعی را داریم . ممکن است برخی این تلقی را داشته باشند که ما طلبه ها به شئونات مذهبی خیلی اهمیت می دهیم . ولی یکی از اساتید نقل می کرد که      عده ای از روان شناسان را برای یک کنفرانس به ایران دعوت کرده بودند . این استاد می گفت که ما این افراد را به حرم امام رضا(ع) بردیم . آنها نمی خواستند از آن حرم خارج شوند . حتی به مذهب و دین ما هم کاری نداشتند ولی می گفتند که چقدر در این مکان امواج مثبت و آرامش وجود دارد .  این افراد وقتی تعابیر خود را بکار می بردند زیبایی آن بیشتر می شود . ما می توانیم از این اساتید روان شناسی با آن اصطلاحات و تعابیر خوبی که برای     خانواده ها دارند استفاده کنیم . این افراد می توانند از نزدیک مجالس عزداری اباعبدالله الحسین (ع) و تأثیر خوبی که بر روی خانواده ها دارد را مشاهده کنند . و آن را با تعابیر خوب خود مطرح کنند . در این صورت تأثیر آن بسیار بیشتر از تعابیری که من طلبه بکار می برم خواهد بود .

حجت الاسلام علیرضا پناهیان / برنامه ی سمت خدا؛ 09/ 09/ 1390

پیام سیستم

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.