تفسیر آیه ۱۹۴ سوره بقره

 

سخنرانی حجت الاسلام محسن قرائتی با موضوع سوره بقره آیه ی ۱۹۴

قبل از اسلام در میان عرب‏ ها، هر سال چهار ماه احترام خاصّى داشت که در آن ماه ها جنگ، حرام و ممنوع بود، سه ماه آنها پى درپى که عبارتند از ذى‏القعده، ذى‏ الحجّه و محرم، و یکى هم ماه رجب که جداست. حتّى یکى از علل تسمیه ماه ذى‏ القعده آن گفته‏اند که در این ماه قعود از جنگ لازم است. 
اسلام این سنّت را پذیرفت و در هر سال چهار ماه را آتش بس اعلام نمود، ولى دشمن همیشه در کمین است تا از فرصت‏ ها سوء استفاده کند و چه بسا با خود فکر کند که چون مسلمانان در این ماه ها موظف به رعایت آتش بس هستند، پس به آنها حمله کنیم. این آیه مى‏ فرماید: اگر مخالفان شما در این چهار ماه به شما هجوم آوردند، شما نیز در برابرشان بایستید و در همان ماه ها با آنان بجنگید و ماه حرام را در برابر ماه حرام قرار دهید. زیرا حرمت خون مسلمانان و حفظ نظام اسلامى از حرمت این ماه ها بیشتر است، و هرکس حرمت‏ها را شکست باید مورد قصاص قرار گیرد. سپس به عنوان یک قانون کلّى مى‏ فرماید: هرکس به شما تجاوز کرد، به همان مقدار به او تعدّى کنید. و تقوا داشته باشید و بیش از مقدار لازم قصاص نکنید و بدانید که خداوند با متّقین است. 
صاحب مجمع ‏البیان در ذیل آیه مى‏ گوید: در مورد غصب نیز مى‏توان با استدلال به این آیه تقاص کرد، یعنى از مال غاصب تقاص نمود. 

پیام ها

۱- همه‏ ى زمان‏ها یکسان نیستند، حرمت بعضى ماهها باید حفظ شود. «الشهر الحرام» 
۲- در اسلام بن‏بست وجود ندارد. حفظ اسلام و جان مسلمان‏ها بر حفظ احترام مکان ‏ها و زمان‏ها مقدّم است. «فمن اعتدى علیکم فاعتدوا علیه» 
۳- اسلام، دین تجاوز و تعدّى نیست، ولى تعدّى و تجاوز دیگران را نیز نمى‏ پذیرد. «فمن اعتدى علیکم فاعتدوا علیه» 
۴- حتّى در برخورد با دشمنان، عادل باشیم. «فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدى علیکم» 
۵ - سیستم قانون‏گذارى باید به نحوى باشد که موجب یأس مسلمین و جرأت کفّار نگردد و اصل مقابله به مثل به همین خاطر است. «فاعتدوا... بمثل ما اعتدى» 
۶- رعایت تقوى حتّى به هنگام جنگ، از اصول تربیتى اسلام است. «اتّقوا اللّه» 
۷- اگر در جنگ از مرز عدالت خارج نشوید، از امدادهاى الهى نیز برخوردار خواهید بود. و گمان نکنید عدالت و تقوى پیروزى شما را به تأخیر مى‏ اندازد. «بمثل ما اعتدى... واتقوا... و اعلموا ان اللَّه مع المتّقین» 


منبع: پایگاه درس هایی از قرآن

اطلاعات

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.