عزل بنی‌ صدر، از صدارت

بیست خردادماه ۱۳۶۰، ابوالحسن بنی ‌صدر رئیس ‌جمهور وقت با حکم امام خمینی از فرماندهی کل قوا عزل شد. پیام امام کوتاه و مختصر و خطاب به ستاد مشترک نیروهای مسلح صادر شده و نوشته بودند "آقای ابوالحسن بنی ‌صدر از فرماندهی نیروهای مسلح برکنار شده ‌اند." امام راحل ۳۰ بهمن‌ماه سال ۵۸ و زمانی که در بیمارستان قلب تهران بستری بودند، بنی‌صدر را در حکمی برای آنچه ایشان "احتیاج به تمرکز قوا" می ‌دانست، به این سمت منصوب کردند.

ابوالحسن بنی ‌صدر از مبارزان سیاسی علیه رژیم پهلوی در خارج از کشور و از نزدیکان به جبهه ملی بود، در اولین انتخابات ریاست‌ جمهوری که ۵ بهمن‌ ماه ۱۳۵۸ برگزار شد، توانست حدود ۱۱ میلیون رای را به خود اختصاص دهد. پیروزی بنی ‌صدر در شرایطی بود که حزب جمهوری اسلامی مهم ‌ترین رقیب وی کاندیدایی برای این انتخابات نداشت و جلال الدین فارسی نامزد اصلی حزب نیز به ‌دلیل آنچه ایرانی ‌الاصل نبودن عنوان می ‌شد از شرکت در انتخابات بازماند.

امام راحل در جلسه تنفیذ حکم بنی ‌صدر برای ریاست ‌جمهوری توصیه ‌ای به وی داشت که می ‌توانست مانع از اتفاقات بعدی باشد. ایشان فرمودند "من یک کلمه به آقای بنی صدر تذکر می ‌دهم، که آن یک کلمه تذکر برای همه‏‎ ‎‏است: ‏‏حبّ الدنیا رأس کلّ خطیئة. هر مقامی که برای بشر حاصل می‌ شود، چه‏‎ ‎‏مقام های معنوی و چه مقام های مادی روزی گرفته خواهد شد و آن روز هم‏‎ ‎‏نامعلوم است.‏ من از آقای بنی ‌صدر می‌ خواهم که ما بین قبل از ریاست جمهور و بعد از ریاست‏‎ ‎‏جمهور در اخلاق روحی شان تفاوتی نباشد. تفاوت بودن دلیل بر ضعف نفس است.‏"

بنیانگذار جمهوری اسلامی در رئیس جمهور منتخب را به فرماندهی کل قوا و همچنین ریاست شورای انقلاب منصوب کردند با این حال وی به ‌جای همکاری با انقلابیون اصیل مانند حزب جمهوری اسلامی و جامعه مدرسین، به همکاری با مجاهدین خلق و برخی افراد مسئله ‌دار پرداخت که محل تجمع آنها در دفتر بنی ‌صدر و همچنین دفتر همکاری ‌های مردم با رییس ‌جمهور بود که بنی ‌صدر برای فعالیت در انتخابات مجلس اول آنجا را راه انداخته بود.

با آغاز جنگ تحمیلی، بنی صدر که از جانب امام فرماندهی کل نیروهای مسلح را برعهده داشت از کمک به جبهه ‌ها دریغ کرد و یکی از عوامل اصلی سقوط خرمشهر تعلل بنی ‌صدر در کمک به نیروهای مردمی بود. آیت‌الله خامنه ‌ای در جلسه بررسی عدم کفایت بنی ‌صدر در مجلس شورای اسلامی در نطقی طولانی، علل سقوط خرمشهر و قصور بنی‌ صدر در این ماجرا را تشریح می‌ کند.

بنی‌ صدر که با حزب جمهوری اسلامی مشکل داشت، تلاش کرد سپاهیانی که به حزب و شهید بهشتی نزدیک بودند را برکنار کند و به همین‌دلیل فرماندهان ارشد سپاه مانند عباس دوزدوزانی و ابوشریف نتوانستند با بنی ‌صدر کار کنند و استعفا دادند. علاوه بر اشتباهات جنگی بنی ‌صدر و تحلیل‌ های نادرست او که در عزل وی از فرماندهی کل قوا بی ‌تاثیر نبود، مسئله دیگری که امام راحل را بر آن داشت تا بنی ‌صدر را عزل کند، ماجرای کشف یک کودتا بود.

اکبر براتی قائم‌ مقام وقت اطلاعات سپاه در غرب کشور، از کشف یک کودتا در خرداد ماه ۶۰ خبر داد که با هوشیاری شهید بروجردی خنثی شد. براتی در این‌ باره می‌ گوید: بنی صدر ۳ روز در غرب کشور بود و صبح روزی که شبِ آن عزل شد، قرار بود بیاید در سپاه و صبح گاه مشترک سپاه و ارتش را در آنجا به عنوان جانشین فرمانده کل قوا حضور داشته باشد و صحبت کند. ما سپاه را برای او آماده کرده بودیم ولی در عین حال خدا شرایطی را به وجود آورد که ما از جریان جلسات مخفی آنها در قرارگاه مقدم نیروی زمینی در غرب کشور مطلع شدیم و آنها را گزارش کردیم.

وی درباره نتایج حاصله از دیدارهای بنی صدر با این گرو ه‌ها می‌ گوید: "نتایج حاصله این بود که قرار شد جانشین فرمانده کل قوا (بنی‌صدر) به لشکر ۸۱ کرمانشاه و لشگر ۶۴ ارومیه ابلاغ کند که شماها برای دفاع از خوزستان بروید جنوب کشور. در این صورت در کردستان برای پشتیبانی از بچه‌ هایی که به سختی داشتند وجب وجب خاک کردستان را تحویل می ‌گرفتند، چیزی نمی ‌ماند… من با اجازه ‌ای که از فرماندهی اطلاعات سپاه داشتم، در موارد اضطرار و استثناء اجازه داشتم که مطالب را به امام برسانم و رای شهید بروجردی هم به عنوان فرمانده حاضر در منطقه این بود که شما موظف و مسئول این پرونده هستید چون شهید بروجردی، من و یک شخص دیگر در جریان بودیم، هیچکس در جریان این مسائل نبود که اکنون فقط ما دو نفر زنده هستیم.

ما همچنان اطلاعاتی که از داخل جلسات آقای بنی صدر با افراد مختلف می ‌رسید را به دوستان در دفتر امام انتقال می‌ دادیم. آنجا هم سربسته به ما گفتند که ما از طریق حاج احمدآقا (ره) به منزل امام انتقال می ‌دهیم و نظرات امام را می گیریم و به شما می ‌گوییم. برگردیم به داستان حاج احمد آقا! امام فرموده بودند امشب برای شما خبری دارند. ما نمی‌ دانستیم عزل در کار است چون صدها سند و نامه در یک ساله گذشته توسط شهید بهشتی، حضرت آقا و آقای هاشمی برای امام ارسال می ‌شد و مطالب و خطرات بنی ‌صدر را تذکر می ‌دادند ولی امام می ‌فرمودند که بروید و با هم بسازید اما این اخبار جدید حاکی از یک کودتای بسیار خطرناک بود.

اینها قرار بود با سبک کردن حضور ارتش در غرب راه را باز کنند و جریانات مختلف ضد انقلاب از آنجا عبور کنند و به کرمانشاه بیایند و در آنجا خیمه بزنند. کرمانشاه را در اختیار بگیرند و بعد به سمت تهران بیایند و در تهران منافقین که مسلح و آماده بودند، بریزند و مراکز قدرت را بگیرند. بیت امام را هم محاصره کنند و جانشین فرمانده کل قوا (بنی ‌صدر) هم اعلام کند که مردم نگران نباشید! همه چیز تحت کنترل است. به دلیل سوء مدیریت سپاه و ناتوانی نیروهای آموزش ندیده سپاه، امنیت در کشور متزلزل شده و من به عنوان جانشین فرمانده کل قوا امنیت تهران را به آقای رجوی محول می‌کنم و این سازمان آموزش دیده و مبارز بر امنیت کشور حاکم می ‌شود. بعد فرماندهان سپاه را عزل کنند و بگویند شما اگر می ‌خواهید بروید در جنگ بجنگید و اگر نمی ‌خواهید بروید دنبال کارهای خودتان. فرماندهانی هم که رجوی برای سپاه و ارتش تعیین می‌کند، وارد این داستان ‌ها نمی ‌شدند." با توجه به اطلاعاتی که نیروهای سپاه در آن زمان کشف و گزارش کردند و همچنین سایر اشتباهات نظامی بنی ‌صدر، وی با حکم امام راحل از فرماندهی کل قوا عزل شد.

از آن روز تا ۳۱ شهریور که عدم کفایت او از ریاست جمهوری در مجلس تصویب شد از مخفی گاه خود بیرون نیامد. در این روز ۱۷۷ نفر در مقابل ۱۲ رأی ممتنع و یک رأی مخالف، بر عدم کفایت بنی‌صدر متفق ‌القول بودند. وی بعد از مدتی در تاریخ ۶ مردادماه همان سال به ‌همراه مسعود رجوی با پوشش زنانه از طریق فرودگاه مهرآباد از ایران گریخت و به فرانسه پناهنده شد.

منبع : jahannews.com

اطلاعات

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.