اسوة جهاد و پارسایی ;یادبود آیت الله حاج شیخ علی مشکینی

آیت الله مشکینی، یکی از مؤثرترین افراد در عرصه های مختلف بود و رمز موفقیتش نیز تنها در این بود که او پیش از اصلاح دیگران، به اصلاح خویش و تزکیة نفس خود پرداخت. از ویژگی های برجسته و ممتازش می توان به توجه جدّی به حدیث، و تعبّد و تعلق به اهل بیت(ع) اشاره کرد.

اشاره:

28 مهر، هم زمان است با گشایش اوّلین دورة مجلس خبرگان، امّا، 28 مهر امسال، با سال های پیش تفاوت دارد. مردی که 25 سال از عمرش را به عنوان رئیس این مجلس، گذرانده بود، دیگر امسال نه مسئولیتی دارد، نه حضوری. او رفت، امّا یادش هماره، زنده می ماند.

زندگی نامه

در سال 1300 هجری شمسی در یکی از روستاهای توابع بلوک مشکین در میان خانوادة متدیّن و اهل علم «فیض» فرزندی پا به عرصة حیات نهاد که او را به نام نامی فرزند سالار شهیدان «علی اکبر» نامیدند.

پدر بزرگوارش اهل علم بود و در کسوت روحانیت به تحصیل علم، و رتق و فتق امور مردم می پرداخت. علی اکبر چهار سال از دوران کودکی اش را به همراه پدر، که در نجف اشرف مشغول تحصیل علوم دینی بود، در این شهر گذراند و در همان جا نیز به مکتب رفت. پس از بازگشت به وطن، برخی از علوم دینی را نزد پدر فرا گرفت، امّا خیلی زود از نعمت پدر محروم شد، لذا برای ادامة تحصیل به اردبیل و پس از آن به قم رفت.

در قم، در مجلس درس و بحث آیت الله حجت کوه کمره ای، درس خارج آیت الله بروجردی و آیت الله محقق داماد حاضر شد و در نجف نیز از محضر عالمان و اساتید آن دیار بهره ها بُرد و در درس خارج امام خمینی(ره) شرکت جدّی داشت. در میان سال های تحصیلش با فضلا و اساتید بسیاری، رابطة دوستی داشت که برای نمونه می توان به آیت الله جوادی آملی و آیت الله امینی اشاره کرد.

تمام سال های حیاتش در حکومت ستم شاهی پهلوی، صرف مبارزات جدّی شد که حاصل این مبارزات، تبعیدهای مداوم به شهرهایی چون: قم، نجف، مشهد، کرمان، ماهان، گلپایگان، اصفهان و کاشمر بود. امّا کسی که جهاد با ظلم پیشة اوست در تبعید هم، دست از مبارزه نمی کشد. او در همة شهرستان ها با سایر مبارزان در حدّ قدرتش همکاری داشت و پس از پیروزی انقلاب و آغاز جنگ تحمیلی هم، دوشادوش سایر رزمندگان در جبهه ها حضور یافت.

او در سال های عمر شریفش، فعالیت های بسیاری را به انجام رسانده، چنانکه بسیاری از علما و اساتید امروز، از شاگردانش هستند و در درس های وی حضور جدّی داشتند.

علی اکبر فیض که بعدها به آیت الله علی مشکینی معروف شد، دورة مقدمات و سطح را بارها تدریس کرده، سال ها به تدریس خارج فقه و اصول اشتغال داشت. همچنین درس تفسیرش از دروس مشهور حوزة علمیة قم بوده است.

او در زمانی که برخی این تصویر غلط را در میان مسلمانان شایع می کردند که قرآن شیعیان متفاوت از قرآن اهل سنت است، در زمانی که قیمت خرید قرآن در خارج از کشور برای مسلمانان و علاقمندان به اسلام بسیار بالا بود، به چاپ قرآن در تیراژ بالا، کیفیت مطلوب و قیمت بسیار پایین همّت گمارد، و چاپخانه و مؤسسة الهادی را بدین منظور تأسیس کرد، که قرآن های گسترده یی از این رهگذر در خارج از کشور در اختیار تشنگان کلام وحی قرار گرفت.

آیت الله مشکینی، یکی از مؤثرترین افراد در عرصه های مختلف بود و رمز موفقیتش نیز تنها در این بود که او پیش از اصلاح دیگران، به اصلاح خویش و تزکیة نفس خود پرداخت. از ویژگی های برجسته و ممتازش می توان به توجه جدّی به حدیث، و تعبّد و تعلق به اهل بیت(ع) اشاره کرد.

25 سال ریاست مجلس خبرگان رهبری و ریاست «شورای بازنگری قانون اساسی» تنها در خور کسی است که همیشه می گفت: «روایتی را برای شما نمی خوانم، مگر آنکه ابتدا خود به آن عمل کنم».

این عالم فرزانه و مجاهد نستوه، پس از طیّ دوران نسبتاً طولانی بیماری در سنّ 86 سالگی دعوت حق را لبیک گفت. روحش شاد

آثار

آیت الله مشکینی، هم زمان با تحصیل، تدریس و نیز فعالیت های سیاسی و مسئولیت های مهم، هیچ گاه قلم را بر زمین نگذاشت و آثار بسیاری تألیف کرد که عمدة آنها در چهار بخش عمده: فقه و اصول، اخلاق و علوم قرآنی، قابل دسته بندی است. از میان آثار وی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. تفسیر سورة صاد،

2. تفسیر سورة آل عمران،

3. ترجمة فارسی کلّ قرآن،

4. اصطلاح الاصول،

5. مصطلحات الفقه،

6. الرسائل الجدید،

7. حاشیة توضیحی بر کتاب مضاربه عروة الوثقی،

8. الفقه المأثور،

9. المنافع العامة،

10. واجب و حرام احکام الزامی،

11. رسائل خمس،

12. ازدواج در اسلام،

13. بحث تکامل از نظر قرآن،

14. زمین و آنچه در آن است،

15. تقلید چیست؟،

و ...

از نگاه دیگران

مقام معظم رهبری دربارة ایشان فرمودند: «... رفتار و عمل او بیش از بیان شیرین و رسایش، دعوت کننده به ایمان و پارسایی، و حق طلبی و حق گویی بود. جایگاه رفیع او در نظام جمهوری اسلامی و ریاست مجلس خبرگان رهبری از آغاز تشکیل این مجلس ـ

که نشانة حرمت و مکانت او در چشم نخبگان و علمای بزرگ و اساتید مبرّز روحانی کشور است ـ هرگز نتوانست در تواضع و فروتنی او، یا در زندگی زاهدانه و دامن پاک او کمترین خدشه ای وارد آورد.

او جامع علم و عمل و جهاد و زهد و تشخیص و سلوک صائب و مستقیم و بدون انحراف بود. فقدان این عالم ربّانی و این روحانی جلیل القدر، ضایعه ای بزرگ است...

ـ آیت الله العظمی صافی گلپایگانی: «آیت الله مشکینی بدون برخی مصلحت ورزی ها بر حاکمیت احکام نورانی اسلام تأکید داشتند».

ـ آیت الله العظمی نوری همدانی: «آیت الله مشکینی در زهد و صفا و اخلاص ممتاز بود. او از نخستین پیشتازان انقلاب بود».

ـ آیت الله العظمی مظاهری: «آیت الله مشکینی فقیه و مجاهد و شخصیتی بی بدیل بود».

پی نوشت:

با استفاده از: روزنامه جام جم، شماره 2061، (9/5/1386)؛ روزنامه همشهری، شماره 4331 (10/5/1386)؛ روزنامه خراسان، شمارة 16761 (11/5/1386)؛ روزنامه رسالت، شمارة 6209 (10/5/1386)؛ روزنامه، رسالت، شمارة 6208 (9/5/1386)؛ روزنامه جام جم، شماره 2063 (11/5/1386)؛ روزنامه خراسان، شمارة 16760 (10/5/1386)؛ کتاب هفته، شمارة 734 (13/5/1386)

مجله  موعود  مهر 1386، شماره 80

پیام سیستم

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.