مدرسه فیضیّه نقطه صفر قیام، از عید نوروز 42 تا خروش حوزه علمیّه

مدرسه فیضیّه نقطه صفر قیام، از عید نوروز 42 تا خروش حوزه علمیّه

 امام خمینی(ره) در اعتراض به سیاست‌ های نادرست رژیم پهلوی، در اسفند 41 طی پیامی عید نوروز سال جدید را عزا اعلام كردند. دوم فروردین ۱۳۴۲روز شهادت امام جعفر صادق (ع) هجوم وحشیانه مأموران شاه در تاریخ ماندنی شد. شاگردان امام صادق علیه السلام و مردم در مدرسه فیضیه مشغول عزاداری بودند. نظامیان رژیم پهلوی به مدرسه فیضیه حمله و مردم و طلاب را محاصره کردند. مأمورین از پشت بام‌ های اطراف به طرف روحانیون تیراندازی کرده و عده ای از طلبه ها را از پشت بام به صحن فیضیه پرتاب كردند. مردم به قصد کمک حرکت کردند اما آنان را مضروب و مقتول ساختند. مأموران وقتی مقاومت مردم و طلاب را مشاهده نمودند، وارد حجره‌ های طلاب شده و كتاب ‌ها، اثاثیه و لوازم حجره‌ ها را به صحن فیضیه آورده و آتش زدند. در بین وسایلی كه به آتش كشیده شد قرآن، مفاتیح و كتب ادعیه نیز به چشم می‌‌ خورد. به مناسبت حمله ددمنشانه در فروردین سال 42 به مدرسه فیضیه، در این ویژه نامه حادثه عظیم فیضیه، اندیشه سیاسی حضرت امام، فیضیه خاستگاه انقلاب اسلامی، خاطرات و روایات شاهدان عینی و... را با هم مرور می کنیم.

 

1. اصول اندیشه قیام امام خمینی (ره)

حضرت امام خمینی (ره) همواره تأکید می نمود که اگر مصلحت اسلام یا مسلمین را در رفتار خاصی ببیند برای انجام آن اقدام می کند. «اگر من خدای نخواسته یک وقتی دیدم که مصلحت اسلام اقتضا می کند که یک حرفی بزنم می زنم و دنبالش راه می افتم و از هیچ چیز نمی ترسم بحمدالله تعالی، والله تا حالا نترسیده ام». امام خمینی (ره) می فرماید: «ما تکلیف شرعی خودمان را عمل می کنیم. من این طور تشخیص دادم که باید این کار را بکنیم. اگر پیش بردیم، هم به تکلیف شرعی عمل کرده ایم هم رسیده ایم به مقصد؛ و اگر پیش نبردیم، به تکلیف شرعی مان عمل کرده ایم».

  1. ۱. اصول ثابت اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)
  2. ۲. تکلیف گرایی از دیدگاه امام خمینی (قدس سره)
  3. ۳. روحانیت و سیاست

2. فیضیّه مبدا حرکت و رشد

حوزه علمیه قم صدها دانشور و عالم بزرگ را در عرصه های علوم مختلف اسلامی پروریده است. فریاد بزرگ مرد تاریخ معاصر؛ امام راحل(ره) از این شهر برخاست و صدای اسلام را در جهان طنین انداخت. پانزده خرداد در خانه های گلی و کوچه های باریک این شهر زاده شد. نام قم و مدرسه فیضیه قم را جهان شمول کرده است. قم و جهان معاصر را می توان به معنای حوزه علمیه و جهان معاصر، انقلاب اسلامی و جهان معاصر تاویل کرد. چرا که مبدأ احیاء و رویش معارف دین است. سبب بیداری ملل، عدالت و آزادی و به ثمر نشستن حکومت اسلامی شد. فیضیه نقطه شروع خیزش انقلابی بر عیله ظلم و ستم طاغوتیان شد.

  1. ۱. تاریخ مدرسه فیضیه
  2. ۲. قم و جهان معاصر
  3. ۳. انقلاب اسلامی ایران به روایت قرآن و حدیث
  4. ۴. «فیضیه» نقطه آغاز انقلاب اسلامی
  5. ۵. معجزه قرن بیستم؛ نهضت امام خمینی رحمه الله
  6. ۶. روز به یاد ماندنی
  7. ۷. تبعید حضرت امام خمینی (ره)

3. فیضیّه قم مهد قیام پانزده خرداد

پانزدهم خرداد، نقطه عطفی در تاریخ معاصر و یادگاری است از پیوند معنوی توده های عظیم مردم کشور ما و واکنشی است از احساس عمیق مذهبی ملت ایران و نمایشی از به پاخاستن مردمی که می خواستند ظلم و ستم را از بن بر کنند. در دوم فروردین 1342 که با 25 شوال سالروز شهادت امام صادق(ع) مقارن بود. در مدرسه فیضیه مجلس عزاداری برقرار گردید. نیروهای امنیتی که بسیاری از آنان را از تهران به قم انتقال داده بودند در میدان آستانه و حوالی این مدرسه قابل مشاهده بودند. در داخل این مجلس نیز برخی تحرّکات تأمل برانگیزی صورت می گرفت و گویی حوادثی خطرناک و خونین در حال وقوع است. آری! قم مرکز قیام و طوفان 15 خرداد از فیضیه وزیدن گرفت تا نهال اسلام و انقلاب رشد و بالنده شود.

  1. ۱. نقطه صفر قیام
  2. ۲. پانزده خرداد خرداد نقطه عطف انقلاب اسلامی
  3. ۳. ریشه ها و میوه های قیام 15 خرداد1
  4. ۴. ریشه ها و میوه های قیام 15 خرداد2
  5. ۵. بسترها و دستاوردهای قیام پانزده خرداد
  6. ۶. پانزده خرداد، طلیعه انقلاب اسلامی
  7. ۷. قیام خونین پانزده خرداد 1
  8. ۸. قیام خونین پانزده خرداد 2
  9. ۹. قیام پانزده خرداد بازتاب و نتایج
  10. ۱۰. آغاز قیام مردمی علیه رژیم ستمشاهی
  11. ۱۱. بررسی تحلیلی در باره ریشه های قیام پانزده خرداد
  12. ۱۲. نقش امام در جنبش سیاسی مذهبی پانزده خرداد
  13. ۱۳. نهضت روحانیت و پیامدهای تبعید روحانیون
  14. ۱۴. شکل گیری واقعه پانزده خرداد
  15. ۱۵. نگاهی به مهم ترین رویدادهای انقلاب اسلامی

4. از عاشورای خمینی تا عاشورای حسینی

با شروع ماه محرم در دوم خرداد 1342 مجالس سوگواری با شکوه هر چه تمام تر برگزار شد، این ایام بهترین فرصت را برای روحانیت فراهم نمود تا در شرایط فقدان وسایل تماس با مردم، بتوانند از طریق منابر مردم را از وقوع این رویدادهای تلخ و خونین با خبر کنند. در آن سال شعارهای سیاسی با نوحه های عزا و ماتم ترکیب گشت و در واقع حرکتی انقلابی به شمار می آمد و غالب سخنرانی ها در مخالفت با استبداد، دعوت مردم به استقامت و دفاع از اسلام در مقابل آمریکا و اسرائیل صورت می گرفت. امام تأکید می نمود سخنرانی جهت روشن کردن مردم نسبت به حقایق روز باشد، اعلامیه شهربانی نگرانی دولت را از سیاسی شدن مراسم ماتم داری و مجالس روضه اعلام می داشت. امام خمینی به منظور مقاومت در برابر رژیم و هر چه با شکوه تر برگزار شدن مراسم عاشورا، خطاب به گویندگان مذهبی اعلامیه ای صادر نمود که در فرازی از آن آمده بود: «از سید مظلومان فداکاری در راه شریعت را فرا گیرید. از توهم چند روز حبس و زجر نترسید. سکوت در این ایام، تأیید دستگاه جبّار و کمک به دشمنان اسلام است.

  1. ۱. عصر عاشورا این بار در فیضیه
  2. ۲. کربلای مکرر و تداوم محرم و صفر رمز پیروزی
  3. ۳. حماسه پانزده خرداد با عاشورای حسینی
  4. ۴. حمله به فیضیه، اولین قدم سقوط پهلوی
  5. ۵. تهاجم مزدوران پهلوی به مدرسه فیضیه
  6. ۶. تهاجم رژیم ستم شاهی به مدرسه فیضیه قم
  7. ۷. هجوم ماموران ستم شاهی به مدرسه فیضیه
  8. ۸. حمله مزدوران پهلوی به مدرسه فیضیه و کشتار طلاب قم
  9. ۹. از زلال چشمه خورشید
  10. ۱۰.  زمینه ها و پیامدهای فاجعه حمله به مدرسه فیضیه

5. روایت هایی از واقعه فیضیه

اوائل فروردین 1342، شهادت امام صادق علیه السلام، همه جا مجلس روضه خوانی بود. فیضیه ـ مدرسه حجتیه و منزل آقا گرما گرم «یا حسین» بود. جمعیت مشتاق کوچه های منتهی به منزل آقا را پر کرده بود. مأموران به مدرسه فیضیه حمله کردند. طلاب به حجره ها پناه بردند ولی به دنبال هر طلبه چند ساواکی می دویدند با باتوم، قنداق تفنگ، آجر و چوب، شاگردان امام صادق را در روز شهادتش کتک می زدند، عده ای را از طبقه دوم مدرسه فیضیه به حیاط پرت کردند عمامه ها را آتش زدند، کتاب ها و قرآن ها را سوزاندند تا شاید قدری از خشم شب های قدر را فرو نشانند ولی مگر ممکن بود؟! خون و دود و آتش، فیضیه را آذین بسته بود. مجروحان را به خانه آقا بردند. روایت های خونین و حماسی حادثه فروردین 42 در مدرسه فیضیه شنیدنی است.

  1. ۱. روایت سپهبد مبصر از 15 خرداد
  2. ۲. درماندگی رژیم شاه و دستگیری حضرت امام (ره)
  3. ۳. روزهای آشنا؛ انتقام از خدا
  4. ۴. حضرت امام (ره) هم نفَس مردم تا پای جان

6. خاطرات فیض آسای فیضیه

رژیم در آن روز بسیار با خشونت برخورد کرد و حتی شاهد بودم که به سمت طلاب تیراندازی کرد. حادثه مدرسه فیضیه آغاز و اساس پیروزی انقلاب اسلامی را رقم زده و باید همیشه گرامی داشته شود. مزدوران رژیم حتی به قرآن کریم هم جسارت کرده و وارد حجره های طلاب شدند. در پایان سال 1341 برای نوروز 42 به وطن رفتیم. بعد از چند روز خبر حمله مامورین و کماندوهای شاه به مدرسه فیضیه به همه جا رسید. مطلع شدم که حجره ما هم از دستبرد آنان مصون نمانده و همه چیز را غارت کرده و به آتش کشیده اند. در اولین فرصت به قم بازگشتم، فیضیه تا مدتی بسته بود، مدتی طول کشید تا توانستم به مدرسه راه پیدا کنم، اما مدرسه قابل سکونت نبود و برای مدتی از جهت سکونت سرگردان بودیم. در اینجا خاطرات شاهد عینی را مرور می کنیم.

  1. ۱. یادها و خاطره ها 1
  2. ۲. یادها و خاطره ها 2
  3. ۳. همه حقانیت یک مرد
  4. ۴. با شاهدان عینی حمله به مدرسه فیضیه
  5. ۵. حرّ انقلاب اسلامی
  6. ۶. موضع گیری فولادین حضرت امام خمینی (ره)
  7. ۷. انتظار فرج از نیمه خرداد
  8. ۸. نیمه ماه خرداد

7. امام خمینی شجره پر فیض فیضیّه

نام فیضیه با نام حضرت امام خمینی (ره) عجین است. چرا که انقلاب اسلامی ایران که حادثه ‏ای عظیم در این قرن بود از دل فیضیه جوشید و در فیضیه ادامه یافت و به نقاط دیگر رسید. فیضیه را باید جدای از دیگر مراکز مورد بررسی و معرفی قرار داد و هر گوشه آن به نوعی مرتبط با حضرت امام و یادآور شجره طیبه است. مَدرس فیضیه، صحن فیضیه، حجرات فیضیه، مدخل ورودی صحن حضرت معصومه به فیضیه و...یادآور حرکت و قیام الهی فرزند حوزه و فیضیه است. فرزند فیضیه و شاگرد امام صادق علیه السلام از شجره پر فیض فیضیه با حمایت مردم شجره خبیثه را خشکاند و شجره طیبه اسلام را حیاتی مجدد داد.

  1. ۱. مدرسه فیضیّه و مَدرس فیض
  2. ۲. سالشمار زندگی امام خمینی (ره)  
  3. ۳. مقاومت امام خمینی(ره) در برابر نقشه های اسارت بار
  4. ۴. حقیقت همیشه زنده
  5. ۵. طنین گام های پیروزی
  6. ۶. حضور زنان در نهضت پانزده خرداد
  7. ۷. طلبه ها از مریخ نیامده اند

8. روضه فیضیه

عید نوروز سال 1342 با سالروز شهادت امام صادق(ع) مصادف بود و امام طی ارسال پیام های جداگانه خطاب به علمای بلاد فرمود امسال ما عید نداریم و عید را عزای عمومی اعلام کرد و از آنان خواست از فرصت بدست آمده استفاده کرده، مردم را از جنایات و خلاف کاری های شاه مطلع سازند. البته امام تأکید داشت صرفاً به دلیل فرا رسیدن سالروز شهادت امام صادق (ع) عزای عمومی اعلام نشده است و متذکر گردید: «ما در این عید عزا داریم برای مصیبت ها و لطمه هایی که در این سال به اسلام وارد شد، در این سال به اسلام تجاوز شد، علمای دین و روحانیون مورد اهانت قرار گرفتند. در این سال استعمار توطئه هایی را علیه اسلام تدارک دید، عمال پلید استعمار به قرآن جسارت کردند». کشتار مردم و طلاب فیضیه سرآغاز روضه ای بود که به پیروزی مردم ختم شد.

  1. ۱. گذری بر اعلامیه های سیاسی
  2. ۲. مصاحبه با حضرت آیت الله سیدرضابهاءالدینی
  3. ۳. تبعید حضرت امام از قم و فیضیه
  4. ۴. مواضع سیاسی آیت الله العظمی گلپایگانی(ره)
  5. ۵. جلوه هایی از حضور مردم در نهضت امام خمینی
  6. ۶. حمله به فیضیه و مظلومیت روحانیت
  7. ۷. حمله به فیضیه و واکنش حضرت امام خمینی (ره)
  8. ۸. طلبه شهید محمدرضا همراه قراملکی

9. دل نوشته های قیام و خیزش انقلابی

پیاده راه افتاد. همیشه پیاده می‌ رفت. مغازه ‌اش بین مدرسه‌ فیضیه و حرم بود. آنجا را خیلی دوست داشت؛ هم به حرم نزدیک بود، هم به مدرسه. هر روز نمازش را در حرم می ‌خواند و اولین اخبار هم از فیضیه به دستش می ‌رسید. اولین عکس امام را هم یکی از طلبه‌ های جوان فیضیه برایش آورده بود. اوائل اعلامیه‌ ها را قبول نمی ‌کرد، می ترسید؛ ولی از وقتی امام را شناخته بود اعلامیه‌ هایش را می‌ خواند... ناگهان دَرِ فیضیه باز شد، طلبه ‌ها ریختند بیرون و سربازها هم با چوب و زنجیر دنبال آنها. باورش نمی ‌شد. می‌ خواست هوار بکشد که: «نزنید نامسلمونا، نزنید!» هنوز که هنوز است از دَر مدرسه فیضیه که رد می شوم. فریاد خشن سربازان در گوشم می پیچد.

  1. ۱. پانزده خرداد و مدرسه‌ فیضیه
  2. ۲. در حجره حضرت امام خمینی (ره)
  3. ۳. مراجعت و ورود امام خمینی(ره) به قم
  4. ۴. پیام پانزده خرداد
  5. ۵. شقشقةٌ هدرت
  6. ۶. عاشورای خمینی هنوز بوی سیب می دهد
  7. ۷. همه در جنب وجوش و سرا پا گوش

10. لینک های مرتبط

در این نمایه به مطالب و محتوای مرتبط این ویژه نامه، لینک های مرتبط را معرفی می کنیم.

  1. ۱. حوزه و روحانیت
  2. ۲. ولایت فقیه ستون خیمه انقلاب و نظام اسلامی
  3. ۳. 19 دی سال روز قیام مردم قم علیه رژیم شاهنشاهی
  4. ۴. 22 بهمن روز پیروزی انقلاب اسلامی ایران
https://hawzah.net/fa/Occation/View/70236

اطلاعات

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.