شرح دعاى بیسم صحیفۀ سجادیه ، مکارم اخلاق (16)

وَاجْعَلْ يَقينى اَفْضَلَ الْيَقينِ
«و باورم را نسبت به حقايق غيبى و ملكوتى، و برنامه هاى آسمانى، برترين يقين قرار ده».
يقين برتر:
توجه به وجود مقدس حضرت حق و روز قيامت و ملائكه و قرآن و انبيا كه عبارت است از ايمان قلبى، وقتى به درجه اى رسيد كه قلب غرق اطمينان و آرامش شد، در حدى كه اگر تمام عالميان بر ضد آن اطمينان و آرامش قرار گيرند، ذره اى تزلزل و شك عارض انسان نشود، چنين حالتى از نظر قرآن مجيد و روايات تعبير به حالت يقين شده.
وقتى انسان در برابر حقايق ثابته، و واقعيات محققه، كه از طريق تفكّر و انديشه صحيح در نظام خلقت، و از راه وحى و نبوت و امامت و ولايت، براى قلب و فهم و عقل و درك قابل تحصيل و توجه است قرار مى گيرد، و نسبت به حق بودن و ثابت بودن و واقع بودنش، داراى آرامش و سكون، اطمينان و اعتماد كامل مى گردد، اطمينانى كه با هيچ دليل و منطقى و با هيچ برخورد و خلافى الى الابد قابل تزلزل نيست، داراى حالت يقين شده.
فرق بين ايمان و يقين در اين است، كه ايمان از طريق دليل و برهان بدست مى آيد، و چنانكه حيات امت ها ثابت كرده، قبول كننده شك و ترديد و تزلزل است، ولى يقين كه عالى ترين درجه ايمان است، در حقيقت بمنزله ديدن حقيقت با چشم سر است، و هرگونه راهى براى ورود شك و ترديد و تزلزل بر روى آن بسته است.
همانطور كه در قرآن مجيد و روايات بسيار مهم آمده يقين باايمان فرق مى كند، و اهل ايمان با اهل يقين تفاوت دارند.
مؤمن دچار لغزش و گناه كبيره و اصرار بر صغيره و حتى دچار شك و ترديد و تزلزل مى شود، اما صاحب يقين از تمام اين امور در امان و مصونيت است.
مسئله با عظمت يقين مسئله ايست كه شرح آن نياز به چندين دفتر دارد، و توضيح تمام جوانب آن علم و حال و بصيرت و بينائى گسترده لازم دارد، و در يك كلمه بايد گفت مسئله يقين را كسى مى تواند شرح دهد كه خود به يقين رسيده باشد. اين كار از عهده اين عاجز بى دست و پا، كه عمريست در هوا و هوس غرق است، و به انواع رذائل اخلاقى دچار است برنمى آيد.
من در اين زمينه چاره اى جز نقل كلمات بزرگان، و اشاره به برخى از آيات باب يقين و روايات رسيده از معصومين ندارم.
دانشمند بزرگ شيعه، فيلسوف عاليقدر، رياضى دان مشهور، اخلاقى معروف، استاد بشر، حضرت خواجه نصير الدين طوسى مى فرمايد:
يقين مركّب از دو دانش است: علم به معلوم، و علم به اينكه خلاف آن محال است.
و آن را سه مرتبه است:
علم اليقين،
مانند شناختن آتش به دود، و اين علمى است كه براى اهل نظر و استدلال از روى براهين بدست مى آيد.
و عين اليقين
مانند ديدن جسم آتش، و آن علمى است كه براى برگزيدگان از مؤمنين از روى كشف بدست مى آيد.
و حق اليقين
مانند افتادن در آتش و سوختن به آن، و آن علمى است كه براى اهل شهود و فناء در خدا از روى اتصال معنوى بدست مى آيد.
و اين مرتبه از يقين، كامل ترين آنست، كه حضرت سجاد عليه السلام آن را از حضرت حق درخواست نموده؛
يقينى كه با هيچ عامل ظاهرى و باطنى قابل شكستن نيست،
و هيچ گونه ترديد و شك و اضطرابى در آن راه ندارد.

پیام سیستم

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.