سواد چیست؟باسوادکیست؟ (2)

آیا پیامبر گرامی اسلام (صلّی الله علیه وآله وسلّم)

                                                    1/3سواد خواندن ونوشتن داشتند؟

 برخی از افراد مغرض،بیمار دل یا ساده لوح به این شبهه دامن می زنند که آیا پیامبر گرامی اسلام (صلّی الله علیه وآله وسلّم) "امّی" بوده وسواد خواندن ونوشتن نداشته است؟ وافراد ساده لوح نیز بدون تحقیق می پذیرند. درپاسخ باید گفت:پیامبر گرامی اسلام به مکتب نرفت ،معلم ندید،آن حضرت معلمی بود که خداوند متعال به او علم آموخت، به قول حافظ شیرازی:"ستاره ای بدرخشید وماه مجلس شد، دل رمیده ما را رفیق و مونس شد، نگار من که مکتب نرفت و خط ننوشت به غمزه مسئله آموز صد مدرس شد" علم آن حضرت لدنی بود نوری بود که خداوند متعال به او افاضه کرد، مدرسه نرفتن، معلم ندیدن دلیل نمی شود که آن حضرت سواد نوشتن وخواندن نداشته است. مرحوم شیخ صدوق رضوان الله تعالی علیه در کتاب معانی الاخبار روایتی را از امام جواد (علیه السل)  نقل می کند که ترجمه ی آن به شرح زیر است :"از امام جواد(علیه السلام) پرسیدند ای فرزند رسول خدا چرا به پیا مبر اسلام(صلّی الله علیه وآله وسلّم) "امّی" می گفتند؟ حضرت پرسید مردم چه می گویند؟ گفتند: مردم فکر می کنند که آن حضرت را به این خاطر "امّی"نامیده اند که نمی توانسته است بنویسد امام جواد علیه السلام در جواب فرمود: دروغ می گویند، لعن بر آن ها باد چطور نمی توانستند بنویسند درحالی که خداوند متعال در آیات محکم قرآنش می فرماید:او خدائی است که رسولش را در میان بی سوادان بر انگیخت تا برای آن ها آیات خداوند را تلاوت و آن ها را پا کیزه سازد وکتاب وحکمت به آن ها بیاموزد  چطور کسی که نمی تواند بنویسد می تواند کتاب را به دیگران بیا موزد؟! به خدا قسم رسول خدا(صلّی الله علیه وآله وسلّم)به هفتاد دو یا هفتاد وسه زبان می خواندند ومی نوشتند. به این دلیل به آن حضرت "امّی" می گفتند؛ چون از اهل مکه بود ومکه در آن زمان "ام القری" محسوب می شده است؛ از این رو خداوند متعال در قرآن می فرماید: ما تو را فرستادیم تا اهل "ام القری" را و کسانی را که در اطراف آن زندگی می کنند انذار کنید"۱       

 باز نظیر این روایت  را عبدالرحمان بن حجاج از امام صادق علیه السلام نقل می کند"که پیامبر (صلّی الله علیه وآله وسلّم)هم می خواندند وهم می نوشتند وهم چیز های را که هنوز نوشته نشده بود می خواندند."۲   

بخاری در صحیحش چنین می گوید:"در جریان صلح حدیبیه که میان مسلمین وکفار قریش برسر نوشتن کلمه ی"رسول الله" در عقد نامه اختلاف شده بود، پیامبر اسلام(صلّی الله علیه،وآله،وسلّم)شخصا عقد نامه را گرفت ومتن عقد نامه را نوشت"۳ روایات متعددی از این قبیل داریم که با وجود این روایات شکی باقی نمی ماند که رسول خدا "صلّی الله علیه وآله،وسلّم"قادر بر نوشتن وخواندن بوده است.

3مراتب سواد   

همان گونه که پیش تر اشاره شد سواد، مراتب متعددی دارد چنان که یونسکو به شرح وتفصیل این مراتب پرداخته است اما در این مقاله برخی از مراتب مهم سواد که در زندگی نقش سازنده ای دارد ودر قرآن وروایات مورد تاکید قرار گرفته است مورد بررسی قرار می گیرد:                                                                        ۱.سواد خواندن ونوشتن   

 این مرتبه از سواد نازل نازل ترین مرتبه ی سواد است، در عین حال یک ارزش است ارزشی که تحصیل آن ضرورت دارد چنان که  خداوند متعال به پیامرش در سوره ی "علق"دستور به خواندن می دهد"بخوان به نام پروردگارت،آن چنان کسی که آفرید" خداوند متعال در این سوره ی مبارکه بعد از بیان نعمت آفرینش نعمت"قلم" را که ابزار نوشتن است بیان می فرماید"اَلَّذی عَلَّمَ بِالقَلَم،(آن خدائی)که تعلیم داد به وسیله ی قلم" سواد خواندن ونوشتن نعمت بزرگی است و افرادی که از این نعمت بی بهره اند درزندگی با مشکلات عدیده ای روبرو هستند. یکی از برکات نظام مقدس جمهوری اسلامی، تاسیس نهاد نهضت سواد آموزی است که نقش موثری در ریشه کن ساختن بی سوادی داشته و دارد می توان گفت خدا را سپاس در زمان ما بی سوادی به این معنی تقریبا منتفی است.

نویسنده:حجت الاسلام والمسلمین حاج حسینی 

ادامه دارد...

پیام سیستم

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.