عناصر خیر و فضیلت/پاداش قانونی

ب:پاداش قانونی

قانون عبارت است از:« مجموعه ای از قواعد عمومی الزام آور که رفتار افراد را در اجتماع تنظیم می کند»( فلسفه اخلاق محمد جواد مغنیه صفحه ۱۳۴)

پاداش قانونی در واقع برای مجازات بدکاران وضع شده است و پاداش مستقیم برای نیکوکاران به همراه ندارد زیرا که جهت گیریش باز داشتن منع افراد از ارتکاب جرم است ولی به طور غیر مستقیم فوائد آن نصیب نیکوکاران خواهد شد چرا که اگر نسبت به مجرمان و بدکاران اعمال قانون نگردد جامعه دچار هرج و مرج گردیده و عرصه بر نیکوکاران تنگ خواهد شد «امنیت» که در سایه اجرای قانون برقرار می گردد یکی از بزرگترین نعمت های الهی و پاداش نیکو برای افراد جامعه است« امنیت» از چنان اهمیتی برخوردار است که پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله فرموده است:«نعمتان مکقورتان:الامن و العافیه» دو نعمت است که قدر آن دانسته نمی شود: نعمت امنیت و نعمت عافیت (بحارالأنوار جلد ۷۸ صفحه ۱۷۰)

قانون مداری و قانون گرایی از اهمیت ویژه ای برخوردار است، با طبیعت انسان عجین شده و از روزهای آغازین حیات بشر همواره مورد توجه بوده است البته باید به این مطلب توجه کامل داشته باشیم که در طول تاریخ افرادی بوده اند که به منظور ایجاد نظم در جامعه و اهداف دیگر به وضع قانون پرداخته‌اند اما تجربه بشری نشان داده است که بشر از وضع قانون جامع به گونه‌ای که به نفع همه ی افراد جامعه باشد و سعادت بشر را در همه ابعاد زندگی تامین کند عاجز است زیرا قانون گذاران بشری به همه ی زوایای وجودی انسان احاطه علمی ندارند تا بتوانند مصالح و مفاسد آنان را تشخیص داده و بر اساس آن قانونی وضع کنند که عمل به آن موجب جلب منفعت آنان و دفع مفسده از آنان گردد. وفقط قانون الهی است که عمل به آن سعادت بشر را در پی دارد زیرا خداوند متعال آفریننده انسان است بهتر می داند که چه اموری به نفع انسان و چه اموری به ضرر انسان است.

با توجه به مطالب مذکور، نظم و امنیت بهترین پاداشی است که در سایه عمل به قانون نصیب  افراد جامعه شده و در سایه نظم و امنیت است که زمینه برای شکوفا شدن استعدادهای انسانی فراهم شده و ارزشهای اخلاقی بروز می کنند و انس و اخوت بین افراد جامعه ایجاد می گردد، انسان مقید به نظم، بدان جهت که زندگی خود را بر مبنای اصل و قانون انتخاب و آن را سپری می کند، لذا هرگز اضطراب و نگرانی سراغش را نمیگیرد او به جهت آشنایی با واقعیات جاریه در ارتباط با او، با محاسبه احتمال بروز پدیده های مخالف هرگز با حوادثی خلاف انتظار رویارویی نمی‌گردد این انسان آگاه بدان جهت که آماده رویارویی با رویدادهای غیر منتظره محاسبه نشده است لذا با توجه به قانون« قدرت شرط تکلیف است »دست و پای خود را گم نمی کند و به مقدار توانایی خود، نظم موقعیت را به وجود می آورد»( ترجمه تفسیر نهج البلاغه علامه جعفری جلد ۲۶ صفحه ۱۰۸).

 

نویسنده:حجت الاسلام و المسلمین حاجی حسینی استاد عالی حوزه

پیام سیستم

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.