نظر قرآن در مورد آینده جوامع چیست؟

علامه مصباح یزدی:

ولَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا الْمُرْسَلِينَ * إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنصُورُونَ * وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ الْغَالِبُون؛

 و قطعاً سخن ما درباره بندگان فرستاده ما از پيش [چنين] رفته است كه آنان حتماً پيروز خواهند شد و سپاه ما هرآينه غالب ‏خواهند گشت.

هوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ شَهِيدًا؛

 اوست كسى كه پيامبر خود را با هدايت با آيين درست، روانه ساخت تا آن را بر تمام اديان پيروز گرداند و گواه ‏بودن خدا كفايت مى‏كند.

ولَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصَّالِحُون؛

و در حقيقت در زبور پس از تورات نوشتيم كه زمين را بندگان شايسته ما به ارث خواهند برد.

از آيات فوق و آيات مشابه ديگر استفاده مي‌شود که برخلاف مکاتب الحادي، که تنها بر اساس عوامل مادي به پيش‌بيني تاريخ مي‌پردازند، قرآن کريم، عوامل ديگري را در سرنوشت آدميان مؤثر مي‌داند و بر عوامل معنوي نظير ايمان تأکيد بيشتري دارد و در نهايت زمين و زمان را از آنِ کساني مي‌داند که عمل خود را با ايمان حقيقي هم‌راه سازند.

البته بايد توجه داشت كه علي‎رغم اين‌كه انبياي الهي، در طول تاريخ، با زحمت‌هاي فراوان، فداكاري و جانبازي توانستند تحولاتي در جوامع به وجود آورند و حتّي گاهي توانستند حكومت‌هاي برحق الهي را بر بخش‌هايي از زمين مستقر سازند، اما اين به‌آن معنا نيست كه اين جريان به صورت يك خط يك‎نواخت مستقيم يا يك منحني،‎ كه داراي انحناي صعودي دايم باشد، دوام پيدا كند؛ بلكه تحولات جوامع، تابع عوامل اختياري انسان‌هاست.

♦️قرآن نيز اين منطق را پذيرفته است و ازاين‌رو تحولات تاريخ را نه يك‎نواخت دايم و مسير منحني را تكامل به سوي بي‎نهايت مي‎داند و نه همانند نردباني كه به‌طور دايم و پله‌پله به‌سوي بالا پيش مي‎رود، مي‎داند. از نظر قرآن تحوّلات تاريخي انسان تابع رفتارهاي اختياري خود اوست و خود انسان‌ها هستند كه بايد تصميم بگيرند كه سير صعودي يا نزولي را آغاز و يا به سمت كمال يا سقوط حركت كنند.

کتاب "انقلاب اسلامی و ریشه های آن"، آیت الله محمدتقی مصباح یزدی،ص 79

اطلاعات

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.