تولیدِ علوم انسانی اسلامی «واجب عینی» است

علامه مصباح در دیدار با جمعی از طلاب مدرسه علمیه رشد 

طفلی که به دنیا می آید، کارهایش بر اساس غریزه است؛ وقتی معرفت، شعور و آگاهی انسان رشد کرد، انگیزه پیدا می کند تا آنچه را که ندارد، به دست آورد.انسان باید خودش تلاش کند تا آنچه موجب سعادتش است را به دست آورد. به عبارت بهتر خداوند، این عالم با این همه ابهامات را مقدر کرده است تا انسان، خودش آگاهی پیدا کند و با اختیار خودش، راهی را برگزیند و رشد کند.

شاید بسیاری از مردم به صورت آگاهانه به دنبال این «حرکت تکاملی» نیستند و بر اساس غریزه کار می کنند؛ زمانی کارهای یک انسان، انسانی هست که بر اساس آگاهی و معرفت انجام شود؛ یعنی هدف و مقصد را بشناسد و به دنبال یافتن مسیر برای رسیدن به این مقصد برود و موانع موجود بر سر راه را نیز برطرف کند. بر این اساس مادامی که کارها به داعیه غریزه و توأم با ابهام باشد، کارهای انسانی نخواهد بود.

 همه ما پذیرفته ایم که تقرب به خدا، همان کمال حقیقی است که به دنبال آن هستیم، راه رسیدن به کمال نیز همان است که انبیاء بیان کرده و در قرآن نیز بیان شد و توسط ائمه (ع) برای ما تفسیر شده است؛ لذا راه تکامل، عمل به دستورات پیامبران و ائمه (ع) است و باید سعی کنیم هم خودمان آن ها را انجام دهیم و هم دیگران را به آن دعوت کنیم تا رضایت الهی را به دست آوریم؛ البته رضای الهی نشانه نزدیک شدن انسان به هدف است.

به عنوان طلبه باید دین را آموخته و به دیگران نیز برسانیم، اما اولویت چیست و باید به کدام رشته ها، پرداخته شود؟ آنچه بعد از 50 سال تفکر و تجربه و مشورت با بزرگان به آن رسیده ایم این است که علاوه بر تلاش های بسیار ارزشمندی که در حوزه های علمیه در زمینه دینی انجام شده و قدم های بزرگی نیز برداشته شده است، اما هنوز بخش هایی از دین وجود دارد که «در سایه مانده و تاریک» است و شناخت آنها، به تلاش بیشتری نیاز دارد.

امروز محور دروس حوزه، فقه و اصول است، این که علما و بزرگان همواره تلاش داشته اند تا با بررسی و استنباط صحیح احکام، آن ها را به مکلفین و مسلمانان برسانند، بسیار قابل تقدیر است؛ اما به نظر می رسد این ها برای دین کافی نیست.

 ما بر اساس تجربه های 50 ساله و استفاده از بزرگان مختلف، به اینجا رسیده ایم که پرداختن به بخش هایی از معارف اسلامی، اولویت دارد؛ لذا با بررسی و مطالعه، چندین رشته به ذهن رسیده و به حسب تقسیمات دانشگاهی، این چند رشته معین شده اند؛ هر چند پرداختن به این بخش از معارف مانند سایر معارف دیگر اسلام، «واجب کفایی» است، اما امروز به خاطر نبودن افراد متعددی که متصدی پرداختن به این بخش بشوند، پرداختن به این بخش ها، «واجب عینی» است.

12 رشته معارف اسلامی تعیین شده که به نظر ما پرداختن به آنها واجب کفایی است و البته همانطور که گفته شد به خاطر نبود «من به الکفایه» الآن در حکم «واجب عینی» است؛ به هر حال این نحوه آموزش شروع شد و به دست حضرت امام (ره) توسعه یافت و حتی ایشان فرمودند تا زنده ام، خودم بودجه این مؤسسه را تأمین می کنم و به این ترتیب نوعی بخش آموزش جدیدی در حوزه به وجود آمد.

اطلاعات

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.