امام مهدی علیه السلام یعسوب دین

امیرالمؤمنین (علیه السلام)

لَا یَزَالُ النَّاسُ یَنْقُصُونَ حَتَّی لَا یُقَالَ اللَّهُ فَإِذَا کَانَ ذَلِکَ ضَرَبَ یَعْسُوبُ الدِّینِ بِذَنَبِهِ فَیَبْعَثُ اللَّهُ قَوْماً مِنْ أَطْرَافِهَا وَ یَجِیئُونَ قَزَعاً کَقَزَعِ الْخَرِیفِ وَ اللَّهِ إِنِّی لَأَعْرِفُهُمْ وَ أَعْرِفُ أَسْمَاءَهُمْ وَ قَبَائِلَهُمْ وَ اسْمَ أَمِیرِهِمْ وَ هُمْ قَوْمٌ یَحْمِلُهُمُ اللَّهُ کَیْفَ شَاءَ مِنَ الْقَبِیلَةِ الرَّجُلَ وَ الرَّجُلَیْنِ حَتَّی بَلَغَ تِسْعَةً فَیَتَوَافَوْنَ مِنَ الْآفَاقِ ثَلَاثَمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا عِدَّةَ أَهْلِ بَدْرٍ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ «أَیْنَ ما تَکُونُوا یَأْتِ بِکُمُ اللَّهُ جَمِیعاً إِنَّ اللَّهَ عَلی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدِیرٌ»- حَتَّی إِنَّ الرَّجُلَ لَیَحْتَبِی فَلَا یَحُلُّ حِبْوَتَهُ حَتَّی یُبَلِّغَهُ اللَّهُ ذَلِکَ.

همیشه مردم [در دینشان] نقصان و کمبود پیدا می کنند تا [زمانی که دیگر] الله گفته نمی شود. هنگامی که چنین شد یعسوب دین استقرار یابد. پس خداوند گروهی را از گوشه و کنار دنیا برمی انگیزد که همانند قطعه ابرهای پاییزِ پراکنده می آیند. به خدا سوگند! من آنها را می شناسم و نام هایشان را و قبیله و اسم رهبرشان و محل استقرار مرکب هایشان را می دانم. آنها گروهی اند که خداوند هر طور بخواهد گردآوری می کند و از هر قبیله ای یک یا دو مرد، تا نُه مرد را جمع می کند. پس ٣١٣ مرد به تعداد اهل بدر از اطراف دنیا جمع می شوند. این همان سخن خداوند است که فرمود: «أَیْنَ ما تَکُونُوا یَأْتِ بِکُمُ اللَّهُ جَمِیعاً إِنَّ اللَّهَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ؛ هر کجا باشید، خداوند همگی شما را می آورد، خدا بر همه چیز تواناست». حتی اگر مردی پاهایش را به شکمش بسته باشد، هنوز آن را باز نکرده، خداوند او را هم به سرعت به قیام حضرت می رساند.

شرح

یکی از موضوعات احادیث امیرالمؤمنین(ع) درباره آخرالزمان و مهدویت است که نشان می دهد حضرت به بهانه های مختلف اخباری از آینده بشریت را برای مردم زمانه و بلکه آیندگان بیان می فرمود.

از این منظر می توان گفت مسأله مهدویت و ظهور امام زمان(عج) در کلام امیرالمؤمنین(ع) در دو دسته بندی قرار دارد: نخست، بیانات ایشان درباره برخی فتنه ها و پیشگوییها که در گذشته صورت گرفته است؛ مثل روی کار آمدن بنی امیه، حکومت حجاج بن یوسف، سقوط بنی امیه، افتادن زمام امور به دست بنی العباس، قیام زنج در بصره، فتنه مغول و... و دسته دیگر مربوط به آینده عالم و آدم است که مواردی مثل خبر از برخی فتنه های آخرالزمان، معرفی ویژگی های شیعیان در آخرالزمان، ظهور حضرت مهدی(ع) و ثمرات عصر ظهور و... شامل آن می شود. در ادامه یکی از روایات مربوط به مهدویت در بیانات امیرالمؤمنین(ع) عنوان می شود.

امام صادق(ع) در روایتی فرمود: امیرمؤمنان(ع) گفت:

همیشه مردم [در دینشان] نقصان و کمبود پیدا می کنند تا [زمانی که دیگر] الله گفته نمی شود. هنگامی که چنین شد یعسوب دین استقرار یابد. پس خداوند گروهی را از گوشه و کنار دنیا برمی انگیزد که همانند قطعه ابرهای پاییزِ پراکنده می آیند. به خدا سوگند! من آنها را می شناسم و نام هایشان را و قبیله و اسم رهبرشان و محل استقرار مرکب هایشان را می دانم. آنها گروهی اند که خداوند هر طور بخواهد گردآوری می کند و از هر قبیله ای یک یا دو مرد، تا نُه مرد را جمع می کند. پس ٣١٣ مرد به تعداد اهل بدر از اطراف دنیا جمع می شوند. این همان سخن خداوند است که فرمود: «أَیْنَ ما تَکُونُوا یَأْتِ بِکُمُ اللَّهُ جَمِیعاً إِنَّ اللَّهَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ؛ هر کجا باشید، خداوند همگی شما را می آورد، خدا بر همه چیز تواناست». حتی اگر مردی پاهایش را به شکمش بسته باشد، هنوز آن را باز نکرده، خداوند او را هم به سرعت به قیام حضرت می رساند.

امیرالمؤمنین(ع) در این روایت به کیفیت جمع شدن اصحاب امام زمان(عج) در اطراف ایشان برای آغاز قیامی جهانی اشاره و از فرزندشان مهدی به عنوان «یعسوب» یاد می کند. در لغت عرب «یعسوب» به ملکه زنبور عسل و نیز به بزرگ قوم گفته می شود. شیخ طریحی در «مجمع البحرین» ذیل ماده «عسب» می گوید: «یعسوب به امیر و بزرگ و سرور زنبوران عسل گویند و به آن مثل ها زده می شود، زیرا هنگامی که از کندو خارج می شود همه زنبوران جمع می شوند و در پی او به راه می افتند، و مفهومش این است که به من پناهنده می شوند آن گونه که زنبورهای عسل به یعسوبشان که همان بزرگ و سرور ایشان است پناه می برند و به همین سبب به امیرالمؤمنین «امیر النّحل» می گویند».

در واقع به نظر می رسد امیرالمؤمنین(ع) با نسبت دادن ملکه زنبور عسل«یعسوب» به امام زمان(عج) و نوع «جمع شدن زنبورها و پیروی و دنبال روی آن ها از ملکه» قصد دارند یک رفتار زیبایی را به شیعیان بیاموزند که همان ملازمت دائم شیعیان با امامشان عصرشان است؛ لذا در حدیث فرمودند: «شِیعَتُنَا کَالنَّحْل؛ شیعیان ما مانند زنبور عسلند» و یا فرمودند: «کُونُوا کَالنَّحْل؛ مانند زنبور عسل باشید». این ویژگی در اصحاب امام زمان(عج) دیده می شود؛ لذا می توان از اکنون این خصلت را تمرین کرد.

 در صورت کلی امیرالمؤمنین(ع) با این توصیف و نیز بیان اینکه خداوند اصحاب حضرت را جمع می کند که «مانند قطعه ابرهای پاییز پراکنده اند»کیفیت تحقق آیه «أَیْنَ ما تَکُونُوا یَأْتِ بِکُمُ اللَّهُ جَمِیعاً؛ هر کجا باشید، خداوند همگی شما را می آورد» در عصر ظهور را بیان فرمودند. همچنین به نظر می رسد ماجرا به گونه ای است که عمده اصحاب از اینکه جزو یاران امام(ع) هستند خبر ندارند و خداوند با یک رفتار معجزه گونه آن ها را در یک زمان و مکان گرد هم می آورند.

منبع : الغیبة، طوسی، ص477

 

اطلاعات

برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.